Analyse van de antropogene biodiversiteitscrisis: De wetenschappelijke context van de zesde en zevende massa-extinctie

De huidige staat van de mondiale biodiversiteit wordt door een groeiend aantal wetenschappers gekarakteriseerd als een massa-extinctie, een term die van oudsher gereserveerd is voor catastrofale gebeurtenissen in de geologische geschiedenis waarbij een aanzienlijk deel van het leven op aarde in een relatief korte tijdspanne verdween.1 De discussie of de mensheid momenteel getuige is van de zesde of zevende massa-extinctie is niet louter semantisch; het weerspiegelt onze voortschrijdende kennis over het fossielenarchief en de ongekende snelheid waarmee menselijke activiteiten de biosfeer transformeren.3 Waar eerdere extinctiegolven werden veroorzaakt door natuurlijke fenomenen zoals massaal vulkanisme, meteorietinslagen of abrupte klimaatveranderingen, wordt de huidige crisis gedreven door één enkele biologische kracht: de mens.5

Het concept van massa-extinctie in geologisch perspectief

Een massa-extinctie wordt binnen de paleontologie en biologie gedefinieerd als een interval waarin de uitstervingssnelheid significant hoger ligt dan de natuurlijke achtergrondsterfte, wat resulteert in het verlies van ten minste 75% van alle soorten wereldwijd.1 Deze gebeurtenissen markeren vaak de grenzen tussen geologische tijdperken, omdat ze de biologische samenstelling van de planeet fundamenteel herschikken.8

De traditionele canon van massa-extincties, bekend als de "Big Five", omvat gebeurtenissen die variëren van het Ordovicium tot het Krijt. De complexiteit van het fossielenarchief en nieuwe analysemethoden hebben echter geleid tot de identificatie van andere significante crises die deze lijst kunnen uitbreiden.4

De traditionele "Big Five" massa-extincties

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de vijf grootste uitstervingsgolven die de aarde tot nu toe heeft gekend, inclusief hun geschatte timing en de vermoedelijke oorzaken.


Gebeurtenis

Tijdperk (Ma)

Geschat Soortenverlies

Primaire Oorzaken

Laat-Ordovicium

~445 Ma

85%

Glaciatie, zeespiegeldaling, anoxie (zuurstofgebrek) in oceanen 11

Laat-Devoon

~372–359 Ma

70–80%

Algenbloei door nutriëntenrunoff, wijdverbreide anoxie 11

Perm-Trias (De "Grote Sterfte")

~252 Ma

96%

Massaal vulkanisme (Siberische Traps), opwarming, oceaanverzuring 3

Eind-Trias

~201 Ma

75–80%

Vulkanisme (Central Atlantic Magmatic Province), klimaatverandering 4

Krijt-Paleogeen (K-Pg)

~66 Ma

75%

Chicxulub-meteorietinslag, Deccan Traps vulkanisme 9

De herschikking van de chronologie: Waarom de 6e of 7e?

De vraag of we in de zesde of zevende massa-extinctie leven, hangt af van de acceptatie van twee relatief recent geïdentificeerde gebeurtenissen: de Capitanian-extinctie en de Ediacarische extinctie.3

De Capitanian-extinctie (ongeveer 262 miljoen jaar geleden) werd lang beschouwd als een onderdeel van de Perm-Trias crisis, maar wordt nu door veel paleontologen erkend als een aparte, wereldwijde gebeurtenis die vooral tropische riffen en foraminiferen trof.4 In termen van taxonomische ernst verloor deze periode tussen de 33% en 35% van de genera.10

Daarnaast wijst onderzoek op een massa-extinctie ongeveer 550 miljoen jaar geleden, aan het einde van het Ediacarium.3 Deze gebeurtenis decimeerde ongeveer 80% van de eerste complexe meercellige organismen op aarde, waarschijnlijk door een drastische daling van het zuurstofgehalte in de oceanen.3 Als deze gebeurtenissen formeel aan de lijst worden toegevoegd, verschuift de huidige antropogene crisis naar de positie van de zevende of zelfs achtste massa-extinctie.3 Sommige wetenschappers wijzen zelfs op de "Great Oxygenation Event" miljarden jaren geleden als de allereerste massa-extinctie, wat de huidige telling verder zou beïnvloeden.13

De kwantificering van de huidige crisis

Om te bepalen of de huidige biodiversiteitsverliezen kwalificeren als een massa-extinctie, vergelijken onderzoekers de huidige uitstervingssnelheid met de zogenaamde achtergrondsterfte (background extinction rate).2 Dit is de snelheid waarmee soorten zouden uitsterven zonder menselijke tussenkomst, louter door natuurlijke evolutionaire processen.

Achtergrondsterfte versus huidige snelheid

Traditionele schattingen stelden de achtergrondsterfte op ongeveer 1 uitsterving per miljoen soorten per jaar (E/MSY).14 Recentere analyses van fossiele data en moleculaire fylogenieën suggereren echter dat dit cijfer waarschijnlijk veel lager ligt, rond de 0,1 E/MSY.15 Dit betekent dat er in een natuurlijke situatie slechts één soort per tien miljoen soorten per jaar zou verdwijnen.

Huidige metingen wijzen uit dat de snelheid waarmee soorten nu verdwijnen 100 tot 1.000 keer hoger ligt dan deze natuurlijke achtergrondsterfte.16 Sommige modellen voorspellen dat dit in de nabije toekomst kan oplopen tot 10.000 keer de achtergrondsterfte.14 Hoewel we qua absoluut aantal verloren soorten nog niet op het niveau van de "Big Five" zitten, is de snelheid van het verlies ongeëvenaard in de geologische geschiedenis.1


Taxonomische Groep

Status van Bedreiging

Kerngegevens

Amfibieën

Meest bedreigde gewervelden

1/3 van de ~6.300 soorten wordt met uitsterven bedreigd 12

Zoogdieren

Ernstige achteruitgang

25% van de soorten bedreigd; wilde zoogdieren maken slechts 4% van de totale biomassa uit 6

Vogels

Grote habitatverliezen

13% van de soorten bedreigd; 150 miljoen hectare habitat verloren in de VS sinds 1970 19

Insecten

Alarmerende daling

40% van de soorten vertoont afname; uitsterven gaat 8x sneller dan bij zoogdieren/vogels 20

Koralen

Kritiek kantelpunt

De helft van de koraalriffen is in de afgelopen 150 jaar verloren gegaan 21

Primaire oorzaken: De antropogene voetafdruk

De huidige uitstervingsgolf onderscheidt zich van alle voorgaande doordat deze niet door een fysiek proces van de aarde wordt veroorzaakt, maar door de collectieve impact van één soort.2 Deze impact is het resultaat van een complex samenspel tussen bevolkingsgroei, consumptiepatronen en technologische vooruitgang.

Transformatie van landgebruik en habitatverlies

De belangrijkste oorzaak van het verlies aan biodiversiteit is de manier waarop mensen natuurlijke habitats hebben omgevormd voor landbouw, veeteelt en stedelijke uitbreiding.19 Ongeveer 40% van het landoppervlak op aarde is inmiddels omgezet voor voedselproductie.2 Deze grootschalige conversie vernietigt niet alleen de leefomgeving van ontelbare soorten, maar fragmenteert ook de resterende natuurgebieden.22

In de tropen, waar de biodiversiteit het hoogst is, is de vernietiging van regenwouden bijzonder catastrofaal.12 Het Amazonewoud nadert een kritiek kantelpunt; wetenschappers schatten dat bij een ontbossing van 20-25% de hydrologische cyclus kan instorten, waardoor het bos verandert in een gedegradeerde savanne.22 Momenteel is ongeveer 17% van het gehele Amazonegebied ontbost.22

Overexploitatie en illegale handel

Na habitatverlies is overexploitatie de grootste bedreiging voor soorten, met name in mariene ecosystemen.22 Een derde van de wereldwijd beoordeelde visbestanden wordt momenteel overbevist, wat betekent dat ze sneller worden geoogst dan ze zich kunnen voortplanten.25 Dit wordt verergerd door schadelijke subsidies die industriële vlootcapaciteit in stand houden die anders economisch niet rendabel zou zijn.25

Op het land drijft de handel in wilde dieren en planten, zowel legaal als illegaal, duizenden soorten naar de rand van de afgrond.19 De illegale handel in wilde dieren wordt geschat op miljarden dollars per jaar en treft alles van iconische soorten zoals olifanten en neushoorns tot zeldzame orchideeën en reptielen die als huisdier worden verzameld.19

Chemische vervuiling en de stikstofcascade

De mensheid heeft de wereldwijde stikstofcyclus fundamenteel veranderd.28 Door de productie van kunstmest via het Haber-Bosch proces en de verbranding van fossiele brandstoffen is de hoeveelheid reactieve stikstof in het milieu meer dan verdubbeld ten opzichte van natuurlijke niveaus.28

Deze overmaat aan stikstof veroorzaakt een zogenaamde "stikstofcascade" met verwoestende gevolgen voor de biodiversiteit.29 In aquatische systemen leidt stikstofuitspoeling tot eutrofiëring: een explosieve groei van algen die bij afbraak alle zuurstof uit het water verbruiken, waardoor "dead zones" ontstaan waar geen vis of schelpdier kan overleven.28 Op het land bevoordeelt stikstofdepositie een klein aantal snelgroeiende soorten die de meer gevoelige, inheemse planten en schimmels verdringen, wat de ecologische veerkracht ondermijnt.28

De mechanica van uitsterving: Fragmentatie en schuld

Het proces van uitsterven is vaak niet onmiddellijk, maar volgt een traject dat wordt beïnvloed door de ruimtelijke configuratie van de overgebleven habitat. Hierbij spelen de concepten fragmentatie en uitstervingsschuld een cruciale rol.33

Uitstervingsschuld (Extinction Debt)

Uitstervingsschuld verwijst naar het fenomeen waarbij soorten gedoemd zijn uit te sterven als gevolg van habitatverlies in het verleden, ook al zijn ze op dit moment nog fysiek aanwezig.33 Dit komt doordat kleine, geïsoleerde populaties vaak niet langer levensvatbaar zijn op de lange termijn door factoren als inteelt, verlies van genetische diversiteit en een verhoogde kwetsbaarheid voor ziektes.24

In recent gefragmenteerde gebieden is er vaak een tijdelijk overschot aan soorten die "dead clades walking" worden genoemd—ze zijn aanwezig, maar hebben geen toekomst meer omdat hun habitat onder de kritieke drempel voor voortbestaan is gezakt.33 Schattingen suggereren dat in sommige gefragmenteerde gebieden tot 40% van de huidige soorten uiteindelijk zal verdwijnen als de ecologische connectiviteit niet wordt hersteld.36

Synergie tussen klimaatverandering en fragmentatie

Klimaatverandering werkt als een krachtige "multiplier" van bestaande bedreigingen.22 Naarmate de aarde opwarmt, moeten soorten hun verspreidingsgebied verplaatsen naar koelere regio's, meestal richting de polen of naar grotere hoogten.19

Echter, door de grootschalige fragmentatie van het landschap door menselijke infrastructuur (wegen, steden, landbouwgronden) zitten veel soorten gevangen in "habitat-eilanden".24 Ze kunnen fysiek niet migreren naar geschikte nieuwe gebieden, wat leidt tot een verhoogd risico op lokaal en uiteindelijk mondiaal uitsterven.38 Bovendien veroorzaakt klimaatverandering een "fenologische mismatch": het moment waarop planten bloeien en insecten verschijnen loopt niet meer synchroon, wat essentiele bestuivings- en voedselketens verbreekt.20

Sociaaleconomische implicaties en systeemrisico's

Het verlies aan biodiversiteit is niet alleen een ethisch of ecologisch probleem; het vormt een fundamenteel risico voor de menselijke beschaving en de wereldeconomie.41 Gezonde ecosystemen leveren diensten die essentieel zijn voor ons overleven, maar die vaak buiten de traditionele economische berekeningen worden gelaten.6

Afhankelijkheid van ecosysteemdiensten

De menselijke gezondheid en economie zijn diep verweven met de natuurlijke wereld. De Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES) schat dat meer dan de helft van het mondiale bbp ($50 biljoen aan jaarlijkse economische activiteit) matig tot sterk afhankelijk is van de natuur.43


Ecosysteemdienst

Economische/Ecologische Waarde

Gevolgen van Verlies

Bestuiving

$235–577 miljard per jaar aan landbouwopbrengst 45

Voedselonzekerheid, stijgende prijzen van groenten/fruit 44

Medicijnen

>50% van moderne medicijnen komt uit natuurlijke bronnen 45

Verlies van toekomstige geneesmiddelen tegen ziektes 45

Koolstofopslag

Bossen absorberen ~2,6 miljard ton per jaar 45

Versnelling van klimaatverandering door vrijkomende emissies 20

Waterzuivering

Moerassen filteren 75% van mondiaal zoetwater 45

Hogere kosten voor drinkwaterproductie, gezondheidsrisico's 44

Bedrijfsleven en financiële risico's

De achteruitgang van de biodiversiteit wordt nu erkend als een systemisch economisch risico.41 Bedrijven worden blootgesteld aan operationele risico's door de afname van grondstoffen en de verstoring van toeleveringsketens door extreme weersomstandigheden.41 Ondanks deze risico's houdt minder dan 1% van de bedrijven momenteel rekening met hun impact op de biodiversiteit in hun rapportages.41 De economische impact van biodiversiteitsverlies wordt geschat op $10 biljoen per jaar, inclusief zorgkosten door de toename van zoönosen (ziektes die van dieren op mensen overgaan).45

Wetenschappelijke scepsis en de semantiek van massa-extinctie

Hoewel de ernst van de situatie algemeen wordt erkend, is er binnen de wetenschappelijke gemeenschap discussie over de term "zesde massa-extinctie".1 Critici wijzen erop dat we, om aan de geologische definitie te voldoen (75% soortenverlies), nog een lange weg te gaan hebben.1

Wetenschappers zoals John Wiens benadrukken dat het claimen van een huidige massa-extinctie riskant kan zijn voor de geloofwaardigheid van de wetenschap als de kwantitatieve drempels nog niet zijn gehaald.1 Zij stellen dat de meeste moderne uitstervingen tot nu toe beperkt zijn gebleven tot eilanden en specifieke groepen zoals vogels en zoogdieren, terwijl veel planten, insecten en mariene soorten nog niet op die schaal zijn verdwenen.1

Aan de andere kant betogen ecologen zoals Gerardo Ceballos dat het focussen op alleen uitgestorven soorten de "biologische annihilatie" maskeert die plaatsvindt door het kelderen van populatiegrootten.18 Zij stellen dat de snelheid van de huidige verliezen zo hoog is dat we ons onvermijdelijk op het traject van een massa-extinctie bevinden, tenzij er onmiddellijk radicale maatregelen worden genomen.18

Conclusie en toekomstig perspectief

Of we de huidige periode nu de zesde, zevende of achtste massa-extinctie noemen, de wetenschappelijke data wijzen onweerlegbaar op een biosfeer in crisis.2 De drijvende krachten—habitatvernietiging voor landbouw, overexploitatie van natuurlijke hulpbronnen, de verstoring van de stikstofcyclus en de escalerende klimaatverandering—zijn allemaal direct gerelateerd aan de menselijke expansie en consumptie.5

Het belangrijkste onderscheid met voorgaande massa-extincties is dat deze crisis voorkombaar is.9 Waar de dinosauriërs geen invloed hadden op de asteroïde die hun lot bezegelde, heeft de mensheid de technologische en politieke middelen om dit proces te vertragen of te stoppen.6 Dit vereist echter een fundamentele herwaardering van onze relatie met de natuur: een verschuiving van het exploiteren van natuurlijk kapitaal naar het beschermen van de ecosysteemdiensten waar ons eigen overleven van afhangt.6 Het betalen van de "uitstervingsschuld" door habitatherstel en het creëren van verbindingszones voor wildlife is essentieel om te voorkomen dat de aarde een onomkeerbaar kantelpunt passeert, waarbij de biosfeer voor duizenden jaren zijn vermogen verliest om de menselijke beschaving te ondersteunen.2

Works cited


  1. A sixth mass extinction? Not so fast, some scientists say - Science News, accessed on April 5, 2026, https://www.sciencenews.org/article/sixth-mass-extinction-scientists-debate

  2. The Sixth Mass Extinction | World Wildlife Fund, accessed on April 5, 2026, https://www.worldwildlife.org/resources/explainers/what-is-the-sixth-mass-extinction-and-what-can-we-do-about-it/

  3. Earth might be experiencing 7th mass extinction, not 6th | UCR ..., accessed on April 5, 2026, https://news.ucr.edu/articles/2022/11/22/earth-might-be-experiencing-7th-mass-extinction-not-6th

  4. Forty years later: The status of the “Big Five” mass extinctions - PMC, accessed on April 5, 2026, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11895713/

  5. Human Population Growth and Extinction - Center for Biological Diversity, accessed on April 5, 2026, https://www.biologicaldiversity.org/programs/population_and_sustainability/extinction/

  6. Exiting the Anthropocene? Exploring fundamental change in our relationship with nature, accessed on April 5, 2026, https://www.eea.europa.eu/publications/exiting-the-anthropocene

  7. Questioning the sixth mass extinction - Wiens lab, accessed on April 5, 2026, https://www.wienslab.com/Publications_files/Wiens_Saban_TREE_2025.pdf

  8. Mass Extinctions Through Geologic Time - Fossils and Paleontology (U.S. National Park Service), accessed on April 5, 2026, https://www.nps.gov/subjects/fossils/mass-extinctions-through-geologic-time.htm

  9. Understanding Extinction Events - The Great Dying - Mini Museum, accessed on April 5, 2026, https://shop.minimuseum.com/blogs/articles/understanding-extinction-events

  10. Capitanian mass extinction event - Wikipedia, accessed on April 5, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Capitanian_mass_extinction_event

  11. Extinction event - Wikipedia, accessed on April 5, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Extinction_event

  12. Are We in the Midst of the Sixth Mass Extinction? A View from the World of Amphibians - In the Light of Evolution - NCBI - NIH, accessed on April 5, 2026, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK214887/

  13. Sixth Mass Extinction Debate : r/evolution - Reddit, accessed on April 5, 2026, https://www.reddit.com/r/evolution/comments/1s5v74w/sixth_mass_extinction_debate/

  14. Current (sixth, or anthropocene) extinction r - Biosphere - BNID 117272, accessed on April 5, 2026, https://bionumbers.hms.harvard.edu/bionumber.aspx?id=117272

  15. Estimating the normal background rate of species extinction - PubMed, accessed on April 5, 2026, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25159086/

  16. Extinction rates are 1,000x the background rate, but it's not all gloomy - Mongabay, accessed on April 5, 2026, https://news.mongabay.com/2014/05/extinction-rates-are-1000x-the-background-rate-but-its-not-all-gloomy/

  17. Biodiversity loss is continuing at an unprecedented rate, with species becoming extinct at between 100 and 1,000 times the average pre-human, or 'background', rate. Human activities are the main cause. : r/Futurology - Reddit, accessed on April 5, 2026, https://www.reddit.com/r/Futurology/comments/1qwovb2/biodiversity_loss_is_continuing_at_an/

  18. Holocene extinction - Wikipedia, accessed on April 5, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Holocene_extinction

  19. 5 Major Threats to Biodiversity in America (2025 Guide) - CurlewCall.org, accessed on April 5, 2026, https://www.curlewcall.org/5-major-threats-to-biodiversity-in-america-2025-guide/

  20. Biodiversity loss: a beginner's guide - Greenpeace UK, accessed on April 5, 2026, https://www.greenpeace.org.uk/challenges/wildlife-and-biodiversity/biodiversity-loss/

  21. How does climate change affect the biodiversity? - ResearchGate, accessed on April 5, 2026, https://www.researchgate.net/post/How_does_climate_change_affect_the_biodiversity

  22. What is the human impact on biodiversity? | Royal Society, accessed on April 5, 2026, https://royalsociety.org/news-resources/projects/biodiversity/human-impact-on-biodiversity/

  23. The regional assessment report on BIODIVERSITY AND ECOSYSTEM SERVICES FOR THE AMERICAS - IPBES, accessed on April 5, 2026, https://files.ipbes.net/ipbes-web-prod-public-files/spm_americas_2018_digital.pdf

  24. How habitat fragmentation affects animals, accessed on April 5, 2026, https://www.ifaw.org/journal/habitat-fragmentation-affects-animals

  25. What Is Overfishing? | World Wildlife Fund, accessed on April 5, 2026, https://www.worldwildlife.org/our-work/oceans/sustainable-seafood/wild-caught-seafood/overfishing/

  26. OECD Review of Fisheries 2025, accessed on April 5, 2026, https://www.oecd.org/en/publications/oecd-review-of-fisheries-2025_560cd8fc-en.html

  27. World Wildlife Crime Report 2024 - Unodc, accessed on April 5, 2026, https://www.unodc.org/cofrb/uploads/documents/ECOS/World_Wildlife_Crime_Report_2024.pdf

  28. Beat Nitrogen Pollution | UNEP, accessed on April 5, 2026, https://www.unep.org/interactives/beat-nitrogen-pollution/

  29. Facts about Nitrogen Pollution | UNEP - UN Environment Programme, accessed on April 5, 2026, https://www.unep.org/facts-about-nitrogen-pollution

  30. NITROGEN POLLUTION: FROM THE SOURCES TO THE SEA - nyserda, accessed on April 5, 2026, https://www.nyserda.ny.gov/-/media/Project/Nyserda/Files/Publications/Research/Environmental/EMEP/nitrogen-pollution.pdf

  31. Basic Information on Nutrient Pollution | US EPA, accessed on April 5, 2026, https://www.epa.gov/nutrientpollution/basic-information-nutrient-pollution

  32. Nitrogen and Sulfur Pollution in Parks - Air (U.S. National Park Service), accessed on April 5, 2026, https://www.nps.gov/subjects/air/nature-nitrogensulfur.htm

  33. Extinction debt - Wikipedia, accessed on April 5, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Extinction_debt

  34. Extinction debt of species and ecological interactions in a fragmented landscape | Proceedings B | The Royal Society, accessed on April 5, 2026, https://royalsocietypublishing.org/rspb/article/292/2056/20251640/234603/Extinction-debt-of-species-and-ecological

  35. Extinction debt of species and ecological interactions in a fragmented landscape - PubMed, accessed on April 5, 2026, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41057012/

  36. Extinction debt - YouTube, accessed on April 5, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=f2x3gJtKa4U

  37. An Overview of the IPBES Global Assessment on Biodiversity and Ecosystem Services: Highlighted Findings and Contributions, accessed on April 5, 2026, https://science.house.gov/_cache/files/1/1/11cf520f-d5d2-402b-b337-0290d16d8d18/33C8DDEBE3E6516B0A65BF7F764987B6A84A6FD8385CC241E52C418CC29DFC0E.2019-06-04-testimony-watson.pdf

  38. Habitat fragmentation prevents species from tracking climate change - iEES Paris, accessed on April 5, 2026, https://iees-paris.fr/habitat-fragmentation-prevents-species-from-tracking-climate-change/

  39. Habitat fragmentation: Why it's an issue for nature & climate | Kent Wildlife Trust, accessed on April 5, 2026, https://www.kentwildlifetrust.org.uk/blog/habitat-fragmentation-impacts

  40. Synergy between habitat fragmentation and climate change: implications for biodiversity in Alpine ecosystems - Spiral, accessed on April 5, 2026, https://spiral.imperial.ac.uk/entities/publication/c435264a-aec0-4f4f-a738-2102ecb1ec25

  41. New report signals biodiversity loss poses a critical risk to businesses and human wellbeing, accessed on April 5, 2026, https://www.unesco.org/en/articles/new-report-signals-biodiversity-loss-poses-critical-risk-businesses-and-human-wellbeing

  42. IPBES: Four key takeaways on how nature loss threatens the global economy - Carbon Brief, accessed on April 5, 2026, https://www.carbonbrief.org/ipbes-four-key-takeaways-on-how-nature-loss-threatens-the-global-economy/

  43. 70 responses to biodiversity loss: the IPBES Nexus Assessment - UNEP-WCMC, accessed on April 5, 2026, https://www.unep-wcmc.org/en/news/ipbes-nexus-assessment

  44. Biodiversity Conservation | Student Research Blog - University of West Florida, accessed on April 5, 2026, https://uwf.edu/hmcse/departments/earth-and-environmental-sciences/research/student-research-blog/biodiversity-conservation.html

  45. Biodiversity - World Health Organization (WHO), accessed on April 5, 2026, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/biodiversity

  46. accessed on April 5, 2026, https://www.unesco.org/en/articles/new-report-signals-biodiversity-loss-poses-critical-risk-businesses-and-human-wellbeing#:~:text=A%20new%20report%20published%20today,supply%20chains%20and%20human%20wellbeing.

  47. Are We in the Midst of a Sixth Mass Extinction? - NCBI - NIH, accessed on April 5, 2026, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/search/research-news/16682/

  48. Noble lies about the sixth mass extinction - Dynamic Ecology - WordPress.com, accessed on April 5, 2026, https://dynamicecology.wordpress.com/2025/08/18/noble-lies-about-the-sixth-mass-extinction/